In deze werken op paneel onderzoek ik de complexe relatie tussen mens, natuur en consumptie. Het uitgangspunt voor dit werk is voortgekomen uit een persoonlijke ontdekking.
Al jarenlang kies ik bewust voor biologische groenten en fruit, vanuit zorg voor natuur, dieren en mijn eigen gezondheid. Toch realiseerde ik mij pas na het lezen van een artikel over bestrijdingsmiddelen op sierplanten dat ik diezelfde bewustheid niet toepaste op de bloemen die ik voor mijn tuin kocht. Vooral viooltjes behoren al jaren tot mijn favoriete bloemen. Ik koop ze regelmatig in tuincentra en gebruik hun eetbare bloemblaadjes soms als decoratie in salades. Pas toen stelde ik mezelf een eenvoudige vraag: hoe natuurlijk is een eetbare bloem wanneer zij afkomstig is uit een productiesysteem waarin bestrijdingsmiddelen kunnen worden gebruikt?
Het beeld van viooltjes die gedeeltelijk gevangen zitten in een plastic verpakking verwijst naar een alledaags tafereel: de aankoop van bloeiende planten in het tuincentrum.
De viooltjes bevinden zich op het snijvlak van natuur, voedsel en consumptie. Ze worden gewaardeerd om hun schoonheid, trekken bestuivende insecten aan en zijn bovendien eetbaar. Tegelijkertijd zijn veel sierplanten onderdeel van intensieve teeltsystemen waarin chemische bestrijdingsmiddelen en verpakkingsmaterialen een vanzelfsprekend onderdeel van het productieproces zijn geworden. Wat aantrekkelijk lijkt voor mens, vlinder of hommel, blijkt daardoor niet altijd zonder risico.
De vlinder en de hommel symboliseren de kwetsbaarheid van ecosystemen waarin mens en dier van dezelfde planten afhankelijk zijn. Hun aanwezigheid maakt zichtbaar hoe nauw onze levens verweven zijn met die van andere soorten. Het plastic rond de bloemen versterkt deze spanning. Het fungeert als symbool voor een samenleving waarin zelfs levende natuur wordt verpakt, verhandeld en geconsumeerd, terwijl de ecologische gevolgen daarvan vaak buiten beeld blijven.
Deze kleinschalige werken op paneel maken deel uit van een voorbereidende serie voor grotere schilderijen waarin vogels, vlinders, bijen en hommels een eerbetoon vormen aan de biodiversiteit en aan de vaak onzichtbare relaties die alle levende wezens met elkaar verbinden.
Within Reach (Binnen bereik), oil on panel, 22 x 10 cm, 2026
Viooltjes staan in een klein bloemenvaasje, losgemaakt uit hun oorspronkelijke omgeving en verplaatst naar de menselijke leefruimte. De bloemen worden een intiem en alledaags object: natuur die dichtbij wordt gehaald en in een nieuwe context verschijnt. Een hommel rust op een bloemblaadje, terwijl een vlinder juist weg fladdert. De aantrekkingskracht is van korte duur; de bloem biedt meer schoonheid dan nectar.
Blijven genieten van wat we mooi vinden
Mijn ontdekking heeft mijn plezier in bloemen niet veranderd. Voor mij hoeft aandacht voor de natuur niet te betekenen dat we afstand moeten doen van iets wat we mooi vinden. Juist vanuit die waardering kunnen we ook meer oog krijgen voor de natuur en de insecten om ons heen. De grootbloemige viooltjes blijf ik zeker kopen. Ik vind ze prachtig, vooral omdat ze zo lang bloeien, vaak de hele winter door. Dankzij hun grote bloembladen en vrolijke kleuren kan ik ze vanuit mijn kamer goed zien en geniet ik ook op grijze winterdagen van hun kleurrijke bloemen. Tegelijkertijd ben ik me er nu meer van bewust dat niet iedere sierplant evenveel te bieden heeft aan insecten. Daarom wil ik zelf kijken hoe ik daarin een mooie balans kan vinden. Zo kreeg ik de tip om naast mijn viooltjes ook bloeiende winterheide neer te zetten. Deze bloeit in de wintermaanden en kan bijen op zachte dagen voedsel bieden, juist wanneer er nog weinig andere bloemen zijn. Ook wil ik volgend voorjaar graag eens een bezoek brengen aan Kwekerij De Hessenhof op de Veluwe. Deze bijzondere kwekerij kweekt planten biologisch op, zonder turf, in bladaarde, en vermeerdert de planten zelf. Ik ben benieuwd om daar meer te ontdekken en misschien ook wat nieuwe planten mee naar huis te nemen. Misschien begint het wel met kleine stappen: blijven genieten van wat we mooi vinden en tegelijkertijd ontdekken hoe we ook iets kunnen betekenen voor de natuur.
